Bernd Damme begon op 16-jarige leeftijd de zonnebrillenwinkel EyeWear.nl, nu 20 jaar en vol ervaring kijkt Bernd samen met KvK18 terug op de start van zijn bedrijf.

Net zoals jij wilde Bernd wel eens wat bijverdienen en vol ideeën voor een onderneming besloot hij om Eye-wear.nl te gaan starten, “Want ik had niet zo veel zin om bij een supermarkt te gaan werken.” Min of meer gepushed door zijn vader ging Bernd naar de Kamer van Koophandel, niet om zijn bedrijf in te schrijven maar om te praten met een consultant. Daar kreeg hij de opdracht om een bedrijfsplan te maken. “Ik heb mijn bedrijfsplan nooit meer aangeraakt maar het was wel een goede oefening om te kijken ‘hé, heb ik aan alles gedacht?’”.

Vanaf die dag is Bernd druk bezig geweest met lobbyen bij groothandels, het opzetten van de website, maar voornamelijk met het regelen van de financiering. “Toen ik dat rond had liep ik het tegen punt aan dat ik handelingsonbekwaam was. Het is een oud wetje van rond de jaren vijftig waarin staat dat je onder de 18 geen beslissingen mag maken over kapitaalgoederen.” Door de handelingsonbekwaamheid moet je ouder of voogd voor elk contract of aanschaf van producten toestemming geven. “Ik heb geen zin om een bedrijf op te zetten als feitelijk mijn ouders de beslissingen kunnen nemen wanneer zij dat willen. Je begint een bedrijf onder de paraplu.”

Maar wat kan je er tegen doen? Wanneer je 16 jaar of ouder bent kan je via de kantonrechter handelingsbekwaam worden, door middel van een handlichting. “Het is heel bizar”, verteld Bernd. Je vult een standaardformulier in, wat vaak werd gebruikt door agrarische bedrijven waarvan de vader plots kwam te overlijden en de zoon het overneemt. “Mijn kantonrechtbank had echt al tien jaar geen handlichtingen meer gedaan”. Wanneer je het verzoek hebt ingediend maak je een afspraak bij de kantonrechter, en deze bekijkt of je verantwoordelijk en gemotiveerd genoeg bent voor een handlichting. “Het is een gezellig gesprekje waarin de rechter bekijkt, wat en hoe je het aanpakt. Als die het dan goed vindt krijg je toestemming.” Met een klein lachje vertelt Bernd verder. “Het is zo subjectief als het maar kan. Er zijn geen toetsstenen waar je aan moet voldoen” Verder kunnen je ouders een bezwaar indienen of er mee instemmen. “Ik heb geen idee wat er gebeurt wanneer je ouders het er niet mee eens zijn.” Je ouders kunnen ook een voorbehoud opgeven. “Mijn ouders hadden bijvoorbeeld het voorbehoud dat ze van alle transacties boven de vijfhonderd euro op de hoogte gesteld wilden worden.” Dat wordt dan opgeschreven. “Maar in de praktijk is dat nooit voorgekomen.”.

Nadat je een handlichting hebt gekregen moet je een advertentie in de staatscourant en twee regionale bladen plaatsen, waarin je ‘iedereen’ op de hoogte stelt van je handelingsbekwaamheid en laat weten dat ze zaken met je kunnen doen. “Waarom? Omdat dat vroeger ook zo ging.” In de praktijk blijkt deze publicatie zonder effect, er is bijna niemand die in de staatscourant gaat kijken wie er allemaal handelingsbekwaam is. “Het is een onnodige geld uitputtende executie. In totaal was ik meer dan 1200 euro kwijt, feitelijk alleen om toestemming te krijgen.”

Met die toestemming is Bernd naar de Kamer van Koophandel gegaan om zijn bedrijf in te schrijven. “De kamer van Koophandel zei ‘Dat kan helemaal niet, want onder de 18 kan je helemaal niet ondernemen.’, inmiddels is dat tij wel aan het keren en komt het steeds vaker voor dat jongeren gaan ondernemen.”

Er zitten veel haken en ogen aan de handlichting. Zo mag je wel zakelijk handelen in onroerend goed, maar privé weer niet. Het kost dus veel geld en past de gang van zaken niet meer in de eenentwintigste eeuw. Maar is het de moeite waard? “Het is een stukje onafhankelijkheid” vertelt Bernd. “Zonder handlichting zijn je ouders de bewindvoerders. Ze willen alles inlezen, ze zetten niet zomaar een handtekening en dan gaan ze ongevraagd advies geven.” En juist wanneer je begint met je ‘eigen idee’ gaat dat irritant worden. “Als ondernemer ben je toch wel eigenwijs.” Beleid Bernd. Hij vindt de handlichting ook maar niks. “Ik vind het zelf wel een moeilijke constructie, wat moet je doen eigenlijk?” Toch heeft Bernd er geen spijt van: ““Het is wel een duidelijke barrière”. Met handlichting heb je geen last van bepaalde risico’s waar je als handelingsonbekwame toch graag van af bent. “Want gaan je ouders financieel op hun bek, dan nemen zij je bedrijf er in mee…”

Lees meer over de handlichting »